Wiele osób żyjących z lękiem ma poczucie, że ich umysł działa przeciwko nim. Pojawia się strach, napięcie, gonitwa myśli, a czasami także ataki paniki czy silne reakcje fobiczne. Człowiek zaczyna wtedy jeszcze bardziej kontrolować siebie, analizować objawy i desperacko próbować pozbyć się lęku.
Paradoks polega na tym, że im większa walka ze strachem, tym często staje się on silniejszy.
To bardzo ważne, aby zrozumieć, że lęk sam w sobie nie jest wrogiem. Jest sygnałem układu nerwowego i podświadomości, która próbuje chronić człowieka – nawet jeśli robi to w sposób, który powoduje cierpienie.
Strach jest naturalnym mechanizmem organizmu
Lęk nie pojawił się przypadkiem. Układ nerwowy został stworzony po to, aby chronić człowieka przed zagrożeniem. Problem zaczyna się wtedy, kiedy organizm zaczyna reagować lękiem nie tylko na realne niebezpieczeństwo, ale również na:
- myśli,
- wspomnienia,
- emocje,
- sytuacje społeczne,
- określone miejsca,
- własne odczucia w ciele.
Podświadomość może nauczyć się reagować strachem praktycznie na wszystko, co kiedyś zostało powiązane z napięciem lub cierpieniem.
Właśnie dlatego fobie i ataki paniki często wydają się irracjonalne. Świadomy umysł wie, że nie ma realnego zagrożenia, ale ciało reaguje tak, jakby niebezpieczeństwo było prawdziwe.
Panika to przeciążony układ nerwowy
Atak paniki bardzo często jest momentem, w którym organizm jest już skrajnie przeciążony napięciem, stresem i tłumionymi emocjami.
Pojawiają się wtedy:
- przyspieszone bicie serca,
- duszność,
- zawroty głowy,
- napięcie w ciele,
- uczucie utraty kontroli,
- derealizacja,
- silny lęk,
- poczucie zagrożenia.
Dla wielu osób jest to przerażające doświadczenie.
Problem polega na tym, że po pierwszym ataku człowiek zaczyna bać się samego lęku. Zaczyna obserwować ciało, analizować objawy i żyć w ciągłym napięciu:
- a co jeśli znowu to się stanie,
- co jeśli stracę kontrolę,
- co jeśli coś jest ze mną nie tak.
I właśnie wtedy tworzy się błędne koło.
Walka wzmacnia lęk
Jednym z największych błędów jest traktowanie lęku jak przeciwnika, którego trzeba natychmiast pokonać albo usunąć.
Kiedy człowiek mówi do siebie:
- nie mogę tego czuć,
- muszę przestać się bać,
- to powinno zniknąć,
- walczę z tym,
- chcę się tego pozbyć,
układ nerwowy otrzymuje informację, że zagrożenie naprawdę istnieje.
Opór wzmacnia napięcie.
Zgodnie z naukami Davida R. Hawkins to właśnie opór wobec emocji podtrzymuje cierpienie. To czemu stawiamy opór, trwa.
Im bardziej próbujemy kontrolować strach, tym bardziej skupiamy na nim uwagę i energię.
Lęk chce zostać zauważony, a nie zwalczony
To może wydawać się paradoksalne, ale transformacja lęku bardzo często zaczyna się wtedy, kiedy człowiek przestaje z nim walczyć.
Nie oznacza to poddania się ani bezradności.
Oznacza:
- zauważenie emocji,
- pozwolenie sobie na odczuwanie,
- obserwację reakcji ciała bez paniki,
- stopniowe budowanie poczucia bezpieczeństwa,
- zmniejszanie oporu wobec własnych odczuć.
Kiedy przestajemy traktować lęk jak śmiertelnego wroga, układ nerwowy zaczyna stopniowo się uspokajać.
Podświadomość zapamiętuje emocjonalne doświadczenia
Fobie i silne reakcje lękowe bardzo często mają swoje źródło w wcześniejszych doświadczeniach:
- traumach,
- silnym stresie,
- dzieciństwie,
- przeciążeniu emocjonalnym,
- długotrwałym napięciu,
- poczuciu braku bezpieczeństwa.
Podświadomość zapamiętuje emocje i zaczyna automatycznie uruchamiać reakcję alarmową w podobnych sytuacjach.
Człowiek nie robi tego świadomie.
Właśnie dlatego sama logika często nie wystarcza, aby zatrzymać lęk. Organizm reaguje szybciej niż świadomy umysł.
Co możemy zrobić zamiast walki
Pierwszym krokiem jest zmiana podejścia do lęku.
Nie:
- walka,
- tłumienie,
- wypieranie,
- ciągłe kontrolowanie,
- ocenianie siebie.
Ale:
- obserwacja,
- akceptacja tego, co aktualnie czuję,
- łagodność wobec siebie,
- regulowanie układu nerwowego,
- praca z ciałem i oddechem,
- stopniowe budowanie bezpieczeństwa w podświadomości.
To proces.
Ciało potrzebuje poczuć bezpieczeństwo
Lęk nie jest wyłącznie problemem w głowie. Bardzo często jest reakcją całego organizmu.
Dlatego ogromne znaczenie mają:
- spokojny oddech,
- regularny odpoczynek,
- sen,
- ograniczenie nadmiaru bodźców,
- kontakt z ciałem,
- wyciszanie układu nerwowego,
- obecność tu i teraz.
Pomocna może być:
- hipnoterapia,
- autohipnoza,
- medytacja,
- techniki oddechowe,
- praktyka uważności,
- świadome uwalnianie emocji.
Regularne autohipnozy relaksacyjne mogą wspierać podświadomość w budowaniu nowych reakcji bezpieczeństwa i spokoju.
Nie musisz pozbywać się lęku natychmiast
Wiele osób chce jak najszybciej „naprawić” siebie. Tymczasem układ nerwowy potrzebuje czasu, aby nauczyć się nowych reakcji.
Prawdziwa transformacja bardzo często odbywa się stopniowo:
- poprzez małe doświadczenia bezpieczeństwa,
- regularne uspokajanie organizmu,
- zmianę relacji z własnymi emocjami,
- zmniejszanie oporu wobec odczuć,
- budowanie zaufania do siebie.
To nie wyścig.
Lęk nie definiuje tego, kim jesteś. Lęk nie jest Tobą
Wiele osób zaczyna utożsamiać się ze swoim lękiem:
- jestem słaba,
- coś jest ze mną nie tak,
- nigdy z tego nie wyjdę.
Tymczasem lęk jest doświadczeniem, a nie tożsamością.
Układ nerwowy można regulować.
Podświadomość można transformować.
Emocje mogą przepływać i stopniowo się uwalniać.
Najważniejsze to przestać prowadzić wojnę ze sobą.
Prawdziwe uzdrawianie zaczyna się od łagodności
Im więcej walki z samym sobą, tym więcej napięcia.
Czasami największym krokiem nie jest pokonanie lęku, ale nauczenie się:
- bycia ze sobą,
- oddychania mimo napięcia,
- obserwowania emocji bez paniki,
- akceptowania własnej wrażliwości,
- budowania bezpieczeństwa wewnętrznego.
To właśnie wtedy układ nerwowy zaczyna stopniowo odzyskiwać równowagę.